به مناسبت فرارسیدن ۸ مهرماه، روز جهانی ناشنوایان، فرزاد رمضانی، کارشناس شنواییسنجی بهداشت و درمان صنعت نفت غرب کشور، با تأکید بر اهمیت مراقبت از سلامت شنوایی اظهار کرد: کاهش شنوایی یکی از شایعترین اختلالات حسی در جهان است که میتواند در هر سنی رخ دهد؛ با این حال، بخش قابلتوجهی از موارد کمشنوایی با پیشگیری، شناسایی زودهنگام و دسترسی به خدمات مناسب قابل پیشگیری یا مدیریت است و افزایش آگاهی عمومی درباره عوامل خطر، نقش مهمی در حفظ شنوایی و کیفیت زندگی افراد دارد.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی بهداشت و درمان صنعت نفت غرب کشور، شنوایی یکی از مهمترین ابزارهای ارتباط انسان با محیط پیرامون است و در برقراری ارتباط، یادگیری، رشد گفتار و زبان، فعالیتهای اجتماعی و حضور مؤثر در محیط کار و جامعه نقش اساسی دارد. از این رو، اختلالات شنوایی تنها یک مشکل مربوط به گوش نیست و در صورت تشخیصندادن و مداخلهنکردن بهموقع میتواند ابعاد مختلف زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد.
کاهش شنوایی همیشه به معنای ناشنوایی کامل نیست
کاهش شنوایی میتواند از درجات خفیف و متوسط تا شدید و عمیق متغیر باشد. ممکن است فرد صداها را بشنود، اما در تشخیص کلمات، بهویژه در محیطهای شلوغ یا هنگام گفتوگو با چند نفر، با مشکل مواجه شود.
علائمی مانند درخواست مکرر برای تکرار صحبتها، افزایش صدای تلویزیون یا تلفن همراه، دشواری در درک مکالمه در محیطهای شلوغ، احساس پری یا گرفتگی گوش، وزوز گوش و دشواری در شنیدن برخی صداها میتواند نشانه نیاز به ارزیابی شنوایی باشد.
فرزاد رمضانی با اشاره به اهمیت تشخیص زودهنگام افزود: هرچه اختلال شنوایی در مراحل اولیه شناسایی شود، امکان مداخله مناسب و کاهش پیامدهای ناشی از آن بیشتر خواهد بود.
صدای بلند؛ عاملی مهم و قابل پیشگیری
یکی از مهمترین عوامل قابل پیشگیری کاهش شنوایی، مواجهه مکرر یا طولانیمدت با صداهای شدید است. میزان خطر تنها به شدت صدا وابسته نیست؛ بلکه مدت و تکرار مواجهه نیز اهمیت دارد.
در محیطهای کاری، بهویژه محلهایی که تجهیزات و ماشینآلات پرصدا فعالیت میکنند، توجه به برنامه حفاظت شنوایی اهمیت ویژهای دارد. کاهش صدا در منبع، استفاده از روشهای کنترل مهندسی و اداری، کاهش مدت مواجهه و استفاده صحیح از وسایل حفاظت شنوایی، از ارکان مهم پیشگیری از کمشنوایی ناشی از صدا به شمار میرود.
هدفون و هندزفری؛ گوشها را جدی بگیریم
استفاده از هدفون و هندزفری به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شده است؛ اما شدت صدا و مدت زمان گوشدادن، دو عامل مهم در حفظ سلامت شنوایی هستند.
برای کاهش خطر آسیب شنوایی توصیه میشود:
- صدای هدفون و هندزفری در سطح پایین و ایمن تنظیم شود.
- از گوشدادن طولانیمدت با صدای زیاد پرهیز شود.
- در فواصل استفاده، به گوشها فرصت استراحت داده شود.
- در محیطهای پر سر و صدا، از افزایش بیش از حد صدای هدفون خودداری شود.
- در صورت بروز وزوز گوش، احساس گرفتگی یا کاهش شنوایی پس از مواجهه با صدای بلند، ارزیابی تخصصی انجام شود.
کودکان؛ تشخیص زودهنگام، کلید رشد و یادگیری
سلامت شنوایی در دوران کودکی اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا شنوایی مناسب با رشد گفتار و زبان، یادگیری و شکلگیری مهارتهای ارتباطی کودک ارتباط مستقیم دارد.
والدین باید نسبت به واکنش کودک به صداها، رشد گفتار و زبان و توانایی او در برقراری ارتباط توجه داشته باشند و در صورت مشاهده هرگونه نگرانی، ارزیابی شنوایی را به تعویق نیندازند.
غربالگری شنوایی؛ اقدامی ساده برای پیشگیری
غربالگری و ارزیابی دورهای شنوایی یکی از اقدامات مهم در مراقبت از سلامت گوش و شنوایی است. این ارزیابی میتواند به شناسایی افرادی کمک کند که ممکن است خودشان متوجه کاهش شنوایی نشده باشند.
نوزادان و کودکان، کارکنان در معرض صدای محیط کار، افرادی که در معرض برخی داروهای دارای احتمال سمیت گوشی قرار دارند و سالمندان، از جمله گروههایی هستند که توجه ویژه به وضعیت شنوایی آنها اهمیت دارد.
با گوشپاککن به گوش آسیب نزنیم
واردکردن گوشپاککن یا سایر اشیا به داخل مجرای گوش میتواند باعث فشردهشدن جرم گوش، تحریک یا آسیب پوست مجرا و در مواردی آسیب به پرده گوش شود.
جرم گوش در حالت طبیعی بخشی از سازوکار محافظتی گوش است و معمولاً نیازی به خارجکردن مداوم آن وجود ندارد. در صورت احساس گرفتگی یا کاهش شنوایی، بهتر است فرد برای ارزیابی و دریافت توصیه مناسب به پزشک یا متخصص مربوط مراجعه کند.
ناشنوایی؛ تفاوتی که نباید مانع ارتباط شود
روز جهانی ناشنوایان فرصتی برای توجه بیشتر به حقوق ارتباطی و اجتماعی افراد ناشنوا و کمشنوا و ضرورت فراهمکردن دسترسی برابر آنان به آموزش، خدمات سلامت، محیط کار و مشارکت اجتماعی است.
ارتباط مؤثر با افراد ناشنوا و کمشنوا، متناسب با شرایط و ترجیح فرد، میتواند از طریق زبان اشاره، نوشتار، گفتار، زیرنویس و فناوریهای کمکشنوایی انجام شود. هدف آن است که موانع ارتباطی کاهش یابد و افراد دارای اختلالات شنوایی بتوانند حضور و مشارکت فعال خود را در خانواده، محیط کار و جامعه حفظ کنند.
سخن پایانی
فرزاد رمضانی، کارشناس شنواییسنجی بهداشت و درمان صنعت نفت غرب کشور، در پایان با تأکید بر اهمیت مراقبت از سلامت شنوایی گفت:
«شنوایی را نباید تنها زمانی جدی گرفت که کاهش آن اتفاق افتاده باشد. پیشگیری از مواجهه با صداهای آسیبرسان، رعایت اصول حفاظت شنوایی در محیط کار، توجه به علائم هشداردهنده و انجام ارزیابیهای شنوایی در زمان مناسب، میتواند نقش مهمی در حفظ شنوایی و ارتقای کیفیت زندگی افراد داشته باشد.»
وی افزود: «روز جهانی ناشنوایان یادآور این واقعیت است که ارتباط مؤثر و مشارکت اجتماعی، بخش مهمی از کیفیت زندگی انسان است و با افزایش آگاهی، پیشگیری و تشخیص بهموقع میتوان از بسیاری از آسیبهای قابل پیشگیری شنوایی جلوگیری کرد.»
۸ مهرماه؛ روز جهانی ناشنوایان، فرصتی برای شنیدن بهتر، آگاهی بیشتر و ساختن جامعهای فراگیرتر برای همه.
فرزاد رمضانی
کارشناس شنواییسنجی
بهداشت و درمان صنعت نفت غرب کشور
