هم‌زمان با فرارسیدن هفته سلامت روان، از ۱۸ تا ۲۴ مهرماه ۱۴۰۵، با شعار «شنیدن روایت‌های جامعه؛ گامی برای عبور از بحران» محمد حسین منصوری روانشناس بهداشت و درمان صنعت نفت غرب کشور بر نقش شنیدن همدلانه تجربه‌های افراد، خانواده‌ها و گروه‌های آسیب‌پذیر در شناخت نیازهای روانی ـ اجتماعی، تقویت تاب‌آوری و توسعه حمایت‌های مؤثر اجتماعی تأکید کرد و شنیدن بدون قضاوت را گامی اساسی در مسیر درک بهتر مشکلات و ارتقای سلامت روان جامعه دانست.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی بهداشت و درمان صنعت نفت غرب کشور ،
سلامت روان یکی از ارکان اساسی سلامت عمومی و از عوامل مؤثر در کیفیت زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی است. در شرایطی که افراد و جوامع با فشارهای روانی، تغییرات اجتماعی و بحران‌های گوناگون مواجه می‌شوند، فراهم کردن فضایی امن برای بیان احساسات، نگرانی‌ها و تجربه‌های زیسته افراد، نقشی مهم در کاهش تنش‌های روانی و تقویت حمایت‌های اجتماعی ایفا می‌کند.
هفته سلامت روان، فرصتی برای افزایش آگاهی عمومی درباره اهمیت سلامت روان، کاهش انگ و تبعیض مرتبط با مشکلات روان‌شناختی و توجه بیشتر به نیازهای روانی افراد جامعه است.
شعار امسال این هفته، «شنیدن روایت‌های جامعه؛ گامی برای عبور از بحران»، بر این حقیقت تأکید دارد که شناخت دقیق‌تر مشکلات و نیازهای روانی جامعه، بدون شنیدن صدای افراد و درک تجربه‌های آنان، امکان‌پذیر نخواهد بود.
شنیدن همدلانه؛ نخستین گام برای حمایت روانی
محمد حسین منصوری روانشناس بهداشت و درمان صنعت نفت غرب کشور، با اشاره به اهمیت گوش دادن فعال و همدلانه در روابط انسانی اظهار داشت: شنیدن واقعی فراتر از دریافت کلمات است؛ به معنای توجه به احساسات، نگرانی‌ها و نیازهایی است که افراد در بیان تجربه‌های خود مطرح می‌کنند. گاهی فرد پیش از آنکه به راهکار یا توصیه‌ای نیاز داشته باشد، به فرصتی امن برای صحبت کردن و شنیده شدن احتیاج دارد.
وی افزود: گوش دادن بدون قضاوت، پرهیز از سرزنش و کوچک شمردن مشکلات دیگران و نشان دادن درک و همدلی، می‌تواند به ایجاد احساس امنیت روانی، کاهش تنهایی و تقویت اعتماد در روابط خانوادگی، اجتماعی و محیط کار کمک کند.
روزشمار هفته سلامت روان؛
توجه به ابعاد مختلف سلامت روان جامعه
در روزشمار هفته سلامت روان، هر روز به یکی از موضوعات مهم و مرتبط با ارتقای سلامت روان اختصاص یافته است:
۱۸ مهرماه؛ سلامت روان، بازگشت به ارزش پس از بحران: توجه به بازیابی امید، معنا و توانمندی‌های فردی و اجتماعی پس از تجربه بحران‌ها.
۱۹ مهرماه؛ خانواده، نخستین شبکه حمایتی: تأکید بر نقش خانواده در ایجاد امنیت عاطفی، حمایت روانی و تقویت تاب‌آوری اعضا.
۲۰ مهرماه؛ رسانه‌ها، راوی رنج‌های نامرئی: توجه به نقش رسانه‌ها در بازتاب مسئولانه تجربه‌های انسانی و افزایش آگاهی عمومی درباره سلامت روان.
۲۱ مهرماه؛ شنیدن روایت کودکان، راهی به سوی ارتقای سلامت روان: ضرورت توجه به احساسات، نگرانی‌ها و نیازهای روانی کودکان و فراهم کردن محیطی امن برای بیان تجربه‌های آنان.
۲۲ مهرماه؛ الگوی خدمات سلامت روان ـ اجتماعی، پناه امن جامعه: اهمیت دسترسی به خدمات حمایتی و روان‌شناختی و تقویت ارتباط میان افراد نیازمند حمایت و مراکز ارائه‌دهنده خدمات.
۲۳ مهرماه؛ سلامت روان در گروه‌های آسیب‌پذیر و کم‌توان: ضرورت توجه ویژه به نیازهای روانی و اجتماعی افرادی که در شرایط دشوار، دسترسی محدودتری به حمایت‌های لازم دارند.
۲۴ مهرماه؛ تجربه زیسته مراقبان، اهمیت سلامت روان کادر سلامت: توجه به فشارهای روانی مراقبان و کارکنان حوزه سلامت و ضرورت حمایت از سلامت روان آنان.
این روزشمار یادآور آن است که سلامت روان، موضوعی فردی و محدود به یک گروه خاص نیست؛ بلکه به تعامل خانواده، جامعه، رسانه‌ها، نظام سلامت و شبکه‌های حمایتی وابسته است.
تاب‌آوری اجتماعی با همدلی و حمایت تقویت می‌شود
منصوری با تأکید بر نقش شنیدن تجربه‌های زیسته افراد در مدیریت پیامدهای روانی بحران‌ها بیان کرد: هر فرد ممکن است یک رویداد یا بحران را به شیوه‌ای متفاوت تجربه کند. به همین دلیل، نمی‌توان برای همه افراد نسخه‌ای یکسان در نظر گرفت. شنیدن روایت‌های متنوع، به متخصصان و نهادهای حمایتی کمک می‌کند تا نیازهای واقعی جامعه را بهتر بشناسند و خدمات متناسب‌تری ارائه دهند.
وی ادامه داد: در کنار حمایت خانواده و اطرافیان، دسترسی به خدمات تخصصی روان‌شناختی، شناسایی به‌موقع نشانه‌های فشار روانی و ارجاع مناسب افراد در صورت نیاز، از اقدامات مهم در پیشگیری از تشدید مشکلات و ارتقای سلامت روان جامعه به شمار می‌رود.
سلامت روان در محیط کار؛
ضرورتی برای زندگی سالم‌ترمحیط کار نیز یکی از عرصه‌های مهم توجه به سلامت روان است. فشارهای شغلی، مسئولیت‌های متعدد، تعارض‌های کاری و دشواری در برقراری تعادل میان زندگی شخصی و حرفه‌ای می‌توانند بر وضعیت روانی کارکنان تأثیر بگذارند. ایجاد فضای کاری مبتنی بر احترام متقابل، گفت‌وگوی سازنده، حمایت همکاران و دسترسی به مشاوره تخصصی، می‌تواند در کاهش فشارهای روانی و ارتقای کیفیت زندگی شغلی مؤثر باشد.
توجه به سلامت روان کارکنان، به‌ویژه در مجموعه‌های ارائه‌دهنده خدمات سلامت، اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا مراقبت از سلامت روان کارکنان، زمینه ارائه خدمات باکیفیت‌تر و ارتباط مؤثرتر با مراجعان را فراهم می‌کند.
سخن پایانی
هفته سلامت روان فرصتی است تا بیش از گذشته به صدای افراد جامعه گوش بسپاریم، تجربه‌های آنان را جدی بگیریم و برای ایجاد فضایی امن، حمایتگر و به دور از قضاوت تلاش کنیم. شنیدن روایت‌های کودکان، خانواده‌ها، گروه‌های آسیب‌پذیر و مراقبان سلامت، می‌تواند مسیر شناخت بهتر نیازها و طراحی حمایت‌های مؤثرتر را هموار سازد.
به مناسبت این هفته، بهداشت و درمان صنعت نفت غرب کشور بر اهمیت ارتقای آگاهی عمومی، تقویت همدلی، توجه به سلامت روان کارکنان و خانواده‌ها و بهره‌مندی از خدمات تخصصی روان‌شناختی تأکید می‌کند؛ چراکه شنیدن روایت‌ها، آغاز فهمیدن است و فهمیدن، نخستین گام برای حمایت و عبور از بحران.
محمد حسین منصوری
روانشناس بهداشت و درمان صنعت نفت غرب کشور
